Chế định chính quyền địa phương qua 40 năm Đổi mới (1986-2026): Quá trình hoàn thiện và những vấn đề đặt ra

Tóm tắt

Bài viết phân tích quá trình hình thành và hoàn thiện chế định chính quyền địa phương ở Việt Nam qua 40 năm Đổi mới (1986-2026) trên bình diện hiến định và luật định. Từ nền tảng Hiến pháp năm 1980 và Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân năm 1989, chế định chính quyền địa phương từng bước được điều chỉnh qua Hiến pháp năm 1992, sửa đổi năm 2001, Hiến pháp năm 2013 và các luật tổ chức tương ứng, phản ánh sự chuyển dịch từ mô hình hành chính tập trung sang phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực. Việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp theo sửa đổi Hiến pháp năm 2025 đánh dấu bước tái cấu trúc quan trọng trong tư duy quản trị lãnh thổ. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và các nghị quyết của Đảng, bài viết chỉ ra những vấn đề có tính cấu trúc và đề xuất định hướng tiếp tục hoàn thiện chế định chính quyền địa phương trong giai đoạn mới.